GDP-linked bonds: from concept to reality?

Growth-linked sovereign bonds sound desirable in theory but have long been considered impossible in practice. Now a small group of investors, lawyers and trade bodies is working hard to turn the idea into reality. Danielle Myles reports.

When the G20 finance ministers met in July, they tasked the International Monetary Fund (IMF) with investigating the opportunities and challenges of state-contingent debt. Nestled halfway down the ministers’ list of 19 calls to action, this task is not their top priority. But the fact this suite of instruments has made it onto the international agenda at all could spark the next innovation in sovereign debt.

Among these state-contingent instruments – all of which promote greater risk-sharing between government issuers and investors – bonds linked to gross domestic product (GDP) are the most promising. Their underlying premise is that the issuer’s debt obligations grow and shrink in line with its economic growth. This discourages procyclical fiscal policies (by freeing up funds when growth is stagnant, and limiting spending during good times) and improves long-term debt sustainability.

Gathering momentum
Academics and economists have debated the concept since the 1980s but it has never led to any agreed formulation or parameters. There has been a handful of highly tailored and complicated instruments that include pay-offs contingent on GDP – most recently the warrants issued by Argentina (2005), Greece (2012) and Ukraine (2015) – but they have all been part of debt restructures. As a result, the concept has become synonymous with distress.

Πόσους αφορούν οι περικοπές μισθών και συντάξεων μετά το νέο ασφαλιστικό / συνταξιοδοτικό νόμο Κατρούγκαλου

Τα νέα φορολογικά μέτρα που άρχισαν να ισχύουν από τα τέλη Ιουνίου, ως αποτέλεσμα της πρόσφατης νομοθετικής μεταρρύθμισης στο ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό σύστημα (Ν.4387/2016), έχουν προκαλέσει μειώσεις στους μισθούς των εργαζομένων του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και στις συντάξεις.

Οι μειώσεις αυτές οφείλονται σε έναν συνδυασμό αλλαγών στη φορολογική πολιτική, όπως είναι η μείωση του αφορολόγητου εισοδήματος, οι αυξήσεις στις ασφαλιστικές εισφορές και την εισφορά αλληλεγγύης, οι μειώσεις του ΕΚΑΣ και των επικουρικών συντάξεων. Αφορούν δε, τους μισθούς άνω των 617 ευρώ στον ιδιωτικό τομέα και μισθούς δημοσίου και συντάξεων άνω των 720 ευρώ. Επιπλέον, το μέγεθος των κρατήσεων εξαρτάται από το μηνιαίο εισόδημα του φορολογούμενου και από τον αριθμό των προστατευόμενων τέκνων.

Περι του δήθεν φουσκώματος του ελλείμματος 2009

Το τελευταίο διάστημα έχει ξεσπάσει μια διαμάχη για το αν φουσκώθηκε το έλλειμμα του 2009 τεχνητά από τον πρώην διοικητή της ΕΛΣΤΑΤ Γεωργίου για να υποχρεωθούμε δήθεν να μπούμε σε μνημόνιο.

Αυτή η καραμέλα δεν είναι καινούργια, βαστάει καιρό τώρα. Από τις εποχές της αλήστου μνήμης Γεωργαντά η οποία εξαργύρωσε τους ψεκασμούς της εντασσόμενη στους Ανεξέλεγκτους Έλληνες του Καμμένου μέχρι πρόσφατα με τις κατηγορίες καραμανλικών πολιτικών (υποστηριζόμενων από διάφορους ανεξάρτητους συριζαίους) όπως πχ ο Γιώργος Μάτσος  αλλά και άλλοι.

Μια γρήγορη ματιά στα πραγματικά δεδομένα είναι αρκετή για να καταλάβουμε το μέγεθος της ανοησίας.

Οι καραμανλικοί διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους ότι το έλλειμμα του 2009 χαλκεύτηκε και εμφανίστηκε φουσκωμένο. Ωστόσο όπως φαίνεται και στο παρακάτω σχεδιάγραμμα με πηγή την ΕΚΤ το πρωτογενές έλλειμμα, δηλαδή έσοδα-έξοδα χωρίς να περιλαμβάνονται οι δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους, ανήλθαν σε 24,239 δις € το 2009, 11,230 δις € το 2008 και 4,508 δις € το 2007 (οπότε και βγήκαμε από την επιτήρηση).

Τα ερωτήματα είναι εύλογα:

Κυρίαρχες αριστερές οικονομικές φαντασιώσεις

Κατά την πρόσφατη κρίση των στεγαστικών δανείων οι κονδυλοφόροι της Αριστεράς έχουν χύσει τόνους μελάνι υποστηρίζοντας πως για όλα ευθύνη έχουν οι ανεξέλεγκτες ελεύθερες αγορές. Η τρομακτική όμως επέκταση των δίχως εγγυήσεις δανειοδοτήσεων για την απόκτηση κατοικίας στην Αμερική, και τα συνακόλουθα αδιέξοδα, προήλθαν από την κορυφή – από κυβερνητικές πρωτοβουλίες δηλαδή και από το αμερικανικό κράτος.

Με την ίδρυση των ημι-κρατικών Τραπεζών Φάννυ Μαίη και Φρέντυ Μάκ ενθαρρύνθηκε η έκδοση δανείων δίχως εγγυήσεις, σε βαθμό μάλιστα που από ένα σημείο κι έπειτα ήταν περίπου παράνομο οι Τράπεζες να μην βγάζουν πολλά τέτοια δάνεια και να αρνούνται σε άκληρους μαύρους την παροχή τέτοιων δανείων και να προτιμούνται εύποροι λευκοί. Μάλιστα οικονομολόγοι του λεγόμενου «προοδευτικού» τόξου (και Νομπελίστες μάλιστα !!) διαπίστωναν με στοιχεία πως αυτές οι Τράπεζες ήσαν απόλυτα φερέγγυες (λ.χ.Joseph Stiglitz κα, “Implications of the New Fannie Mae and Freddie Mac Risk-Based Capital Standard”, Fannie Mae Papers, τ. 1, νο. 2, Μάρτιος 2002) και πως οι επιθέσεις εναντίον τους ήταν κακόβουλες μια και αυτές δεν έδωσαν δάνεια δίχως εγγυήσεις. Κανείς όμως δεν ισχυρίσθηκε ποτέ κάτι τέτοιο. Απλά, εμφανιζόμενες σαν τριτεγγυητές – με κρατική στήριξη – τέτοιων δανείων χαλύβδωναν την αξιοπιστία τους και διευκόλυναν την γιγάντωσή και επέκτασή τους (βλ. Paul Krugman, “Fanny, Freddie and You”, New York Times, 14 Ιουλίου 2008).

Κι ο φίλος και μέντορας του πρώην Υπουργού μας των Οικονομικών, ο περίφημος αριστερός οικονομολόγος James Galbraith, δεν δίσταζε τότε να επιμένει πως οι πολιτικές εύκολης απόκτησης στέγης υπήρξαν προιόντα παρέμβασης του «φιλεύσπλαχνου» κράτους για ενίσχυση των πτωχότερων τμημάτων της κοινωνίας:

“Ο τομέας της στέγης υπάρχει στην έκταση αυτή χάρις σ’ ένα μεγάλο δίκτυο υποστηρικτικών οικονομικών θεσμών, με στήριγμα ομοσπονδιακούς μηχανισμούς ασφάλισης των πιστώσεων ….(Φάννυ Μαίη, Τζίνυ Μαίη, Φρέντυ Μάκ) που διευκολύνουν το αφορολόγητο των τόκων των σχετικών προσημειώσεων… (Μέσω όλων αυτών) τα ποσοστά αύξησης της ιδιοκτησίας αυξήθηκαν – χάρις στο κράτος, κι όχι στην αγορά» (βλ. σχετ. James Galbraith, The Predator State, σελ. 110, 2008).

The limited role of exchange rates in export competitiveness

In the ‘currency wars’ discussion, it is almost taken for granted that exchange rate depreciations will result in non-trivial export gains. Using evidence from countries in Europe and Asia, this column argues instead that factors unrelated to prices/exchange rates often play a predominant role in shaping trade developments. Moreover, these factors affect export outcomes in a very diversified manner across countries, in part because of the interplay of global value chains.

In the ‘currency wars’ discussion – including, for instance, Blanchard (2016) – it is almost taken for granted that exchange rate depreciations will result in non-trivial export gains. As we all know, this is not so straightforward and this column’s contribution is to show that non-price/non-exchange rate factors play a critical and often predominant role in shaping trade developments. Moreover, the size of the non-price component is proven to be highly heterogeneous across the developed and emerging economies that we have examined. This suggests more attention should be paid to the empirical evidence before engaging in discussion – or actually fighting wars – over currencies.

The analysis is conducted here using methodologies of decomposition of the export market shares developed in a series of papers by Benkovskis and Wörz (2014, 2015), within the Competitiveness Research Network (CompNet). There are two novelties we bring in this column with respect to that work: (i) calculations are updated to 2014, and (ii) selected European and Asian countries are used as a case in point.

The puzzling starting point

When thinking about the exchange rate as a driver of export results, the first obvious thing to do is to check whether increasing price competitiveness following depreciation is correlated with higher market shares, and vice versa after an appreciation. Figure 1 shows the well-known, but often forgotten fact that for most countries this is not the case. Cumulated market shares are hardly related to changes in price/exchange rate competitiveness (here proxied by relative export prices, or RXP).1 If price competitiveness were a reliable covariate of market share, there should be a clustering of points in the NW and SE quadrants, i.e. higher (lower) market shares (on the y-axis) are associated with worsened (improved) price competitiveness. This, however, is not the case as points are scattered around, indicating that a host of factors are at play. Also, this result consistently holds for large sets of countries regardless of the periods under observation (see di Mauro and Foster 2008 for an analysis pre-Crisis), as well as in a variety of set-ups (e.g. Berthou et al. 2015, and Berthou and di Mauro 2015 using firm level data).

Figure 1. Market shares and price competitiveness, 2000-2014 (annual average changes)

Ένα γελοίο σύνθημα: «Η Ευρώπη των λαών»

Όταν άκουγα από παλιά αυτό το σύνθημα, προσπαθούσα να καταλάβω το περιεχόμενο του. Τα ιδεολογικά, τα πολιτικά και τα θεσμικά στοιχεία που συγκροτούν την Ευρώπη των λαών. Βέβαια, όταν έβλεπα ποιοι το διακινούσαν αμέσως καταλάβαινα και το μέγεθος της ανοησίας του. Την κενότητα του περιεχομένου του.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σαν εθελοντική ενότητα κρατών οικοδομήθηκε πάνω σε συγκεκριμένους κανόνες που αποτέλεσαν και αποτελούν τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Η τήρηση τους είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την συνέχιση της ύπαρξης της. Η ιδεολογική και πολιτική της φυσιογνωμία καθορίζεται κυρίαρχα από τους λαούς που την συγκροτούν μέσα από τις εθνικές εκλογές και τις ευρωεκλογές. Συνεπώς, η πορεία που λαμβάνει η Ένωση δεν είναι το αποτέλεσμα κάποιων παράκεντρων εξουσίας, ούτε κάποιων αδιαφανών εξωθεσμικών συλλογικοτήτων. Απεναντίας, μέσα από κρυστάλλινες διαδικασίες οι εκλεγμένοι ηγέτες αποφασίζουν μετά από εξαντλητικό διάλογο -σχεδόν πάντα ομόφωνα - για το τι πρέπει να γίνει. Για τον γενικότερο προσανατολισμό αυτής της εθελοντικής Ένωσης.

Αφού λοιπόν η ΕΕ είναι δημοκρατικά δομημένη, αφού οι αποφάσεις της υπόκεινται στην έγκριση των λαών που την απαρτίζουν, μέσα από δύο εκλογικές διαδικασίες, πώς κάποιοι αμφισβητούν την δημοκρατική νομιμοποίηση θεσμών, διαδικασιών και αποφάσεων; Γιατί μηρυκάζουν αυτό το κενό περιεχομένου σύνθημα για την «Ευρώπη των λαών;» Και κυρίως τι εννοούν, αν μπορούμε να ανακαλύψουμε κάποια υπόρρητη πολιτική πρόταση σε αυτό το σύνθημα.

Η πατρότητα αυτής της γελοιότητας ανήκει στην Ευρωπαϊκή Αριστερά - ή για να μην αδικήσω κάποιους- στο μεγαλύτερο μέρος της. Το σύνθημα είναι παλιό, έρχεται από τα μέσα της δεκαετίας του 70, όταν τα περισσότερα κόμματα πρακτόρευαν εν ψυχρώ, χωρίς ενδοιασμούς, την σοβιετική εξωτερική πολιτική. Στη συνέχεια ποτέ δεν αποδέχθηκαν πως ο καπιταλισμός θριάμβευσε πανηγυρικά επί του σοσιαλισμού. Ποτέ δεν ξεπέρασαν αυτό το βιωματικό τραύμα, καθώς ακόμα και ο ευρωκομμουνισμός είχε αναπηδήσει μέσα από την ίδια μήτρα με τον σοβιετικό σοσιαλισμό. Απόδειξη, πως κατέρρευσε, εξαϋλώθηκε, μαζί του.

The Balkan Wars 1912-1913

Project Gutenberg's The Balkan Wars: 1912-1913, by Jacob Gould Schurman

THE BALKAN WARS 1912-1913

JACOB GOULD SCHURMAN

THIRD EDITION 1916

Η Βαλκανική συμμαχία - σκίτσο εποχής

PREFACE TO THE SECOND EDITION

The interest in the Balkan Wars of 1912-1913 has exceeded the

expectations of the publishers of this volume. The first edition,

which was published five months ago, is already exhausted and a

second is now called for. Meanwhile there has broken out and is now

in progress a war which is generally regarded as the greatest of all

time--a war already involving five of the six Great Powers and three

of the smaller nations of Europe as well as Japan and Turkey and

likely at any time to embroil other countries in Europe, Asia, and

Africa, which are already embraced in the area of military

operations.

This War of Many Nations had its origin in Balkan situation. It

began on July 28 with the declaration of the Dual Monarchy to the

effect that from that moment Austria-Hungary was in a state of war

with Servia. And the fundamental reason for this declaration as

given in the note or ultimatum to Servia was the charge that the

Servian authorities had encouraged the Pan-Serb agitation which

seriously menaced the integrity of Austria-Hungary and had already

caused the assassination at Serajevo of the Heir to the Throne.

Ο Ανδρείος της Τρεμπεσίνα, μανιώδης επιστολογράφος

Την παραμονή της 28ης Οκτωβρίου του 2007, ο κ. Ησίοδος Τσίγκος αγόρασε όπως κάθε πρωί την «Καθημερινή». Αφού διέτρεξε τις σελίδες της πολιτικής και της επικαιρότητας κι αφού διάβασε προσεκτικά τους αγαπημένους του αρθρογράφους, στράφηκε, όπως πάντα, στην κάτω αριστερή γωνία της τελευταίας σελίδας. Με το μολύβι στο χέρι, τα γυαλιά στη θέση τους και οπλισμένος με αρκετή υπομονή («είναι δύσκολα τα άτιμα!»), άρχισε να διαβάζει.

… Ενα οριζοντίως: «Ανδρείος που κατέλαβε το '41 την Τρεμπεσίνα ανατρέποντας τα πολεμικά δεδομένα», επτά γράμματα.

 Ο κ. Ησίοδος Τσίγκος άφησε την εφημερίδα στο τραπεζάκι, έγειρε την πλάτη του στην καρέκλα κι άφησε ένα ηχηρό -νεανικό παρά τα 94 του χρόνια- γέλιο που έσπασε την ησυχία του σπιτιού. Ενα οριζοντίως. «Τσίγκος».

Με προτροπή του Ελ. Βενιζέλου

Στα μάτια του δεν ήταν μόνο απότιση φόρου τιμής για την προσφορά του κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και μία υπόκλιση της εφημερίδας σε έναν από τους αρχαιότερους αναγνώστες της.

Γιατί το γερμανικό μοντέλο (Ordoliberalismus) μισεί τον κεϋνσιανισμό

Πέρα από τον άκρατο καπιταλισμό και τον κεϋνσιανισμό, στη μεταπολεμική Γερμανία εφαρμόστηκε ένα τρίτο μοντέλο που σήμερα δέχεται κριτική από παντού. Πόσο ορθή είναι αυτή.

Το ότι μεταπολεμικά υπήρξε ένα γερμανικό οικονομικό θαύμα πιστοποιείται, πέρα από τα ποσοτικά και τα ποιοτικά στοιχεία, και από το γεγονός ότι, σωρευτικά, πάνω από 500.000 Έλληνες μετανάστευσαν στη χώρα του Γκαίτε και αποτέλεσαν πολύτιμη πηγή συναλλάγματος για την Ελλάδα. Και όχι μόνον. Επίσης, κανείς δεν αμφισβητεί ότι, για γεωπολιτικούς λόγους, η μεταπολεμική γερμανική οικονομία ενισχύθηκε γενναιόδωρα από τις ΗΠΑ.

H BuBa είναι πανίσχυρη "θεματοφύλακας" του Ordoliberalismus

Όπως, βέβαια, δεν αμφισβητείται και η αποτελεσματική αξιοποίηση των αμερικανικών κεφαλαίων -τα οποία, όπως συνέβη αλλού, θα μπορούσαν να είχαν κατασπαταληθεί. Κάτι παρόμοιο, όμως, ήταν αδιανόητο στη γερμανική περίπτωση.

«Πέρα από ανάπτυξη, η μεταπολεμική Γερμανία έπρεπε να αποκαταστήσει κύρος, αξιοπρέπεια και να δείξει ότι δεν ήταν μία ηττημένη, περιθωριοποιημένη και διαιρεμένη χώρα», μας έλεγε πριν αρκετά χρόνια ο συνάδελφος Γκούντερ Βαγκενλένερ -ο τελευταίος Γερμανός στρατιώτης που αποφυλακίστηκε από τους Σοβιετικούς, το 1947.

Απέναντι λοιπόν στο γερμανικό «οικονομικό θαύμα», το ερώτημα που προβάλλει είναι πώς ανοικοδομήθηκε και ποια είναι η φιλοσοφία πάνω στην οποία στηρίχθηκε.

«Η απάντηση δεν είναι δύσκολη», μας λέει ο Γάλλος οικονομολόγος Ζαν-Μαρκ Ντανιέλ, που πολλά χρόνια τώρα αναλύει και παρακολουθεί τη γερμανική οικονομία. «Ο αποκαλούμενος ρηνανικός καπιταλισμός στην ουσία είναι ο φιλελευθερισμός των κανόνων και της τάξης. Πρόκειται γερμανιστί για τον Ordoliberalismus, που διαφέρει αισθητά από τις κεϋνσιανής εμπνεύσεως πολιτικές οι οποίες ακολουθούνται στη Δύση.

Σανός ΑΑΑ: «Μόνο 9,7 δισ πήραμε απο τα μνημονιακά δάνεια»

Στις 4 Μαΐου δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Handelsblatt μελέτη του European School of Management and Technology, σχετικά με την διοχέτευση των χρημάτων διάσωσης που δόθηκαν από τα ευρωπαϊκά κράτη και τους μηχανισμούς στήριξης για να αποφύγει την ασύνταχτη κατάρρευση η ελληνική οικονομία.

Η συγκεκριμένη μελέτη(;) αναφέρει ότι από 220 δισ € δανείων, μόλις τα 9,7 δις € πήγαν κατέληξαν στον ελληνικό προϋπολογισμό ενώ τα υπόλοιπα, όπως γράφουν και γνωστά αντιμνημονιακά-αντιευρωπαικά sites που έσπευσαν άμεσα να εκμεταλλευτούν την είδηση, πήγαν σε ευρωπαϊκές τράπεζες και τοκογλύφους.

Είναι απορίας άξιο πως αυτό το «ινστιτούτο» κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα και αυτό διότι όποιος γνωρίζει τι σημαίνει πρωτογενές αποτέλεσμα εκτέλεσης προϋπολογισμού ή έστω όποιος γνωρίζει να ψάχνει επίσημα στοιχεία θα μπορούσε να καταλάβει γρήγορα πόσο εκτός πραγματικότητας είναι η συγκεκριμένη «μελέτη».