25 χρόνια μετά από τη σύλληψη του ευρώ, οι ατέλειες στον σχεδιασμό του έχουν γίνει εμφανείς. Οι ηγέτες της ΕΕ έχουν διορθώσει ορισμένες από αυτές, αλλά το ευρώ χρειάζεται καλύτερες πολιτικές προκειμένου να είναι ένα επιτυχημένο νόμισμα.
Πέρασαν περίπου 25 χρόνια από όταν οι Ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών, συναντήθηκαν στη Ρώμη τον Δεκέμβριο του 1990 και ξεκίνησαν μια "διακυβερνητική διάσκεψη” για την Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Η δουλειά τους φάνηκε ένα χρόνο μετά, ως Συνθήκη του Μάαστριχτ, η οποία καθόρισε έναν οδικό χάρτη για τη δημιουργία αυτού που έγινε ευρώ. Εκείνη την εποχή ήμουν δημοσιογράφος στις Βρυξέλλες, παίρνοντας συνέντευξη πολλούς από όσους συμμετείχαν στη σύλληψη του ευρώ. Οι περισσότεροι από αυτούς υπέθεταν ότι το ευρώ θα ενθάρρυνε το εμπόριο και τις επενδύσεις κατά μήκος των συνόρων, εμβαθύνοντας με τον τρόπο αυτό την ενιαία αγορά και ενισχύοντας τον ανταγωνισμό.
Νόμιζαν ότι μια ανεξάρτητη ΕΚΤ θα διατηρούσε τον πληθωρισμό και τα επιτόκια χαμηλά, ενθαρρύνοντας τις επενδύσεις και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Ήταν επίσης πεπεισμένοι ότι το ευρώ θα ενίσχυε τους πολιτικούς θεσμούς μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών
Το ευρώ στην πραγματικότητα έχει δημιουργήσει κάποια οφέλη σε ορισμένα από τα μέλη του, ιδιαίτερα στη Βόρεια Ευρώπη. Αλλά απο το 2010, οι δυσκολίες του ευρώ έχουν αναγκάσει τους υποστηρικτές του να αμφισβητήσουν ορισμένες από τις εκτιμήσεις τους: η ευρωζώνη έχει υποαποδώσει σε σχέση με άλλες αναπτυγμένες οικονομίες (η παραγωγή της είναι ακόμη χαμηλότερα από τα επίπεδα που βρισκόταν προ κρίσης). Η υψηλή ανεργία στη νότια Ευρώπη έχει συμβάλλει στην άνοδο των λαϊκιστικών κομμάτων, και οι αμέτρητες έκτακτες Σύνοδοι Κορυφής έχουν θέσει τον βορρά εναντίον του νότου, ή πιο πρόσφατα, εναντίον μόνο της Ελλάδας. Ακόμη και στη Βρετανία, η οποία δεν έχει σχέδια να ενταχθεί στο ευρώ, τα προβλήματά της έχουν αμαυρώσει την φήμη της ΕΕ.
Ένα τέταρτο του αιώνα μετά, αξίζει να δούμε τι πήγε λάθος με την ΟΝΕ και τι επιφυλλάσει το μέλλον. ΟΙ αρχιτέκτονές του οδηγήθηκαν από πολιτικές προτεραιότητες, σε βάρος των οικονομικών αρχών; Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες ατέλειες στα σχέδιά τους; Και οι σημερινοί ηγέτες της ΕΕ κάνουν αρκετά για να σώσουν το project;
Πέρασαν περίπου 25 χρόνια από όταν οι Ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών, συναντήθηκαν στη Ρώμη τον Δεκέμβριο του 1990 και ξεκίνησαν μια "διακυβερνητική διάσκεψη” για την Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Η δουλειά τους φάνηκε ένα χρόνο μετά, ως Συνθήκη του Μάαστριχτ, η οποία καθόρισε έναν οδικό χάρτη για τη δημιουργία αυτού που έγινε ευρώ. Εκείνη την εποχή ήμουν δημοσιογράφος στις Βρυξέλλες, παίρνοντας συνέντευξη πολλούς από όσους συμμετείχαν στη σύλληψη του ευρώ. Οι περισσότεροι από αυτούς υπέθεταν ότι το ευρώ θα ενθάρρυνε το εμπόριο και τις επενδύσεις κατά μήκος των συνόρων, εμβαθύνοντας με τον τρόπο αυτό την ενιαία αγορά και ενισχύοντας τον ανταγωνισμό.
Νόμιζαν ότι μια ανεξάρτητη ΕΚΤ θα διατηρούσε τον πληθωρισμό και τα επιτόκια χαμηλά, ενθαρρύνοντας τις επενδύσεις και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Ήταν επίσης πεπεισμένοι ότι το ευρώ θα ενίσχυε τους πολιτικούς θεσμούς μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών
Το ευρώ στην πραγματικότητα έχει δημιουργήσει κάποια οφέλη σε ορισμένα από τα μέλη του, ιδιαίτερα στη Βόρεια Ευρώπη. Αλλά απο το 2010, οι δυσκολίες του ευρώ έχουν αναγκάσει τους υποστηρικτές του να αμφισβητήσουν ορισμένες από τις εκτιμήσεις τους: η ευρωζώνη έχει υποαποδώσει σε σχέση με άλλες αναπτυγμένες οικονομίες (η παραγωγή της είναι ακόμη χαμηλότερα από τα επίπεδα που βρισκόταν προ κρίσης). Η υψηλή ανεργία στη νότια Ευρώπη έχει συμβάλλει στην άνοδο των λαϊκιστικών κομμάτων, και οι αμέτρητες έκτακτες Σύνοδοι Κορυφής έχουν θέσει τον βορρά εναντίον του νότου, ή πιο πρόσφατα, εναντίον μόνο της Ελλάδας. Ακόμη και στη Βρετανία, η οποία δεν έχει σχέδια να ενταχθεί στο ευρώ, τα προβλήματά της έχουν αμαυρώσει την φήμη της ΕΕ.
Ένα τέταρτο του αιώνα μετά, αξίζει να δούμε τι πήγε λάθος με την ΟΝΕ και τι επιφυλλάσει το μέλλον. ΟΙ αρχιτέκτονές του οδηγήθηκαν από πολιτικές προτεραιότητες, σε βάρος των οικονομικών αρχών; Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες ατέλειες στα σχέδιά τους; Και οι σημερινοί ηγέτες της ΕΕ κάνουν αρκετά για να σώσουν το project;









